Żurawie i dźwigi są podczas pracy poddawane wielokrotnym obciążeniom, które z czasem wpływają na zużycie poszczególnych elementów. Dlatego ich eksploatacja nie może być traktowana jako bezterminowa. Jednym z ważnych elementów oceny stanu urządzenia jest resurs żurawia, pozwalający określić stopień jego dotychczasowego wykorzystania i zaplanować dalszą eksploatację.
Co to jest „resurs” urządzenia dźwigowego i dlaczego eksploatacja żurawia nie jest bezterminowa?
Resurs urządzeń dźwigowych określa przewidywany zakres bezpiecznej eksploatacji maszyny lub jej poszczególnych mechanizmów. Przy jego określaniu bierze się pod uwagę m.in. liczbę wykonanych cykli pracy, czas pracy mechanizmów oraz charakter i wielkość przenoszonych obciążeń.
W praktyce okres eksploatacji żurawia wieżowego lub samojezdnego nie jest bezterminowy. Wynika to m.in. ze zmęczenia materiału – wielokrotne obciążenia mogą z czasem prowadzić do zużycia elementów konstrukcyjnych, połączeń i mechanizmów.
Nie bez znaczenia jest również nadzór UDT (Urzędu Dozoru Technicznego), który obejmuje ocenę stanu technicznego urządzeń oraz ich bezpiecznej eksploatacji. Obliczenie resursu żurawia pozwala więc ustalić, czy urządzenie może być nadal użytkowane, czy wymaga naprawy, remontu lub modernizacji.
Kiedy trzeba wykonać badanie/obliczenie resursu?
Nie istnieje jeden z góry ustalony termin, który wskazywałby, kiedy wykonać resurs. Moment przeprowadzenia analizy zależy m.in. od rodzaju urządzenia, jego dokumentacji technicznej oraz intensywności eksploatacji.
Konieczność analizy wykorzystania resursu pojawia się w szczególności po przekroczeniu okresu eksploatacji wskazanego przez producenta lub wynikającego z wymagań UDT. Pozwala ona określić stopień zużycia poszczególnych elementów i ocenić możliwość dalszej bezpiecznej eksploatacji.
Jak w praktyce wygląda proces obliczenia/wykonania resursu i jakie kompetencje oraz zaplecze musi mieć firma, by go przeprowadzić?
Obliczanie resursu żurawia rozpoczyna się od zebrania danych dotyczących urządzenia i jego dotychczasowej eksploatacji. Analizowane są:
- dokumentacja techniczna;
- historia pracy;
- liczba cykli;
- czas pracy poszczególnych mechanizmów;
- charakter przenoszonych obciążeń.
Następnie dane te są porównywane z parametrami przyjętymi dla konkretnego urządzenia.
Warto jednak pamiętać, że analiza nie powinna ograniczać się wyłącznie do obliczeń. W zależności od sytuacji konieczna może być również ocena stanu technicznego, obejmująca m.in. oględziny i odpowiednie badania elementów konstrukcyjnych.
Wszystko to sprawia, że resurs żurawia powinien być wykonywany przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje techniczne i doświadczenie w zakresie urządzeń transportu bliskiego. Istotne jest również zaplecze umożliwiające przeprowadzenie wymaganych oględzin, pomiarów i badań oraz przygotowanie dokumentacji potwierdzającej wyniki analizy.
Konsekwencje pominięcia resursu
Zaniechanie analizy resursu urządzeń dźwigowych może mieć poważne konsekwencje – zarówno techniczne, jak i formalne. Mowa tu przede wszystkim o:
- ryzyku awarii – dalsza eksploatacja zużytych elementów może zwiększać prawdopodobieństwo uszkodzeń konstrukcji lub mechanizmów;
- ryzyku wycofania urządzenia z eksploatacji – w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości urządzenie może wymagać naprawy, modernizacji lub innych działań przed dopuszczeniem do dalszej pracy;
- problemach z bezpieczeństwem – brak aktualnej wiedzy o stopniu zużycia utrudnia właściwą ocenę ryzyka związanego z dalszym użytkowaniem;
- nieplanowanych dodatkowych kosztach – awaria lub konieczność pilnego remontu może oznaczać przestój urządzenia i dodatkowe wydatki.
Jeżeli więc zależy Ci na przedłużeniu żywotności dźwigu, regularnie monitoruj jego stan techniczny i stopień wykorzystania resursu.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy resurs dotyczy każdego żurawia?
Tak, resurs dotyczy każdego żurawia podlegającego wymaganiom UDT. Jego wartość i sposób określenia zależą jednak od rodzaju urządzenia, dokumentacji technicznej oraz parametrów i warunków eksploatacji.
Czy resurs oznacza konieczność wymiany żurawia?
Nie. Wynik analizy może dopuszczać dalszą eksploatację albo wskazywać na potrzebę remontu, modernizacji czy wymiany określonych elementów.
Artykuł sponsorowany